:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
چهارشنبه، ۳ خرداد ۱۳۹۶
:: English Section
P نگاه منتقد
پیرامون برج جهان‌نما و میدان نقش جهان

سیدعلیرضا قهاریدر بسیاری از كشورهایی كه سابقه تاریخی قابل توجه دارند، پیش از آنكه مسئولان و مدیران شهری به حریم بافت‌های با ارزش توجه كنند و یونسكو برای حمایت از یك اثر ثبت شده جهانی وارد عمل شود، این مردم هستند كه از آثار تاریخی خود حمایت می كنند و با مقاومت در برابر طرح‌های عمرانی غیر اصولی اجازه تخریب هویت تاریخی شهرهای خود را نمی‌دهند. موضوع میدان نقش جهان و میراث تمدن ایرانی هم موضوعی نیست كه یك سازمان متولی آن باشد. بلكه باید تمامی احاد و اقشار مردم خاص و عام و یكپارچه از موجودیت آن دفاع كنند.
چرا از سال 1376 كه عملیات اجرایی ساختمان برج جهان‌نما شروع شده هیچ اقدام جدی از طرف متولیان امر صورت نگرفته و قبل از هشدار سازمان یونسكو و بازدید نمایندگان این سازمان به فكرنبودیم كه آنچه در حال نابودی است میراث تاریخی و فرهنگی ماست؟! در چشم انداز 20 ساله كشوربرای حفاظت از میراث فرهنگی و آنچه از پیشینیان بر جای مانده برنامه‌های متنوعی به پیشگاه ملت ایران تدارك دیده شده، اما راه كارهای اجرایی آنها باید تهیه شود. راهكارهایی كه كمك می كنند حتی اگر برج جهان‌نما پروانه ساخت هم داشته باشد مردم و لااقل مسولین رده اول كشور بتوانند برای حفظ میراث تاریخی كشور كاری كنند، فراموش نكنیم اتفاقی را كه در مورد خلیج فارس رخ داد و فراموش نكنیم میراث تاریخی و معماری در جهان از چنان اعتبار و حیثیتی برخوردار است كه توجه و حفاظت از آنها به طور مستمر جزئی از اهداف عالیه حكومت‌ها و مراكز قدرت ملی و مردمی است. در كشور ما با توجه به پیشینه، تمدن، فرهنگ و عظمت تاریخی و گنجینه‌های بسیار كه از پیشینیان مانده (میدان نقش جهان و مجموعه تاریخی اطراف آن یكی از با ارزش ترین آنها به شمار می‌رود) وظیفه مسولین و متولیان امرسنگین تر است. اما چرا از سال 1376 كه عملیات اجرایی ساختمان برج جهان‌نما شروع شده هیچ اقدام جدی از طرف متولیان امر صورت نگرفته و قبل از هشدار سازمان یونسكو و بازدید نمایندگان این سازمان به فكرنبودیم كه آنچه در حال نابودی است میراث تاریخی و فرهنگی ماست؟! اولین اقدام‌ها در این مورد، بسیار دیر یعنی بهمن ماه سال 1383 صورت گرفت! احتمالا مسولین تهدیدهای یونسكو را جدی نگرفتند و یا باور نكردند.
یادگار با عظمت دوران اقتدار حكومت اسلامی در زمان صفویه، در سال 1357 در فهرست میراث جهانی قرار گرفت و این روز‌ها با رای اجلاس شورای عمومی یونسكو در آفریقای جنوبی كه از 17 تا 25 تیر ماه برگزار می‌شود وضعیت آن مشخص می‌شود و برایش تصمصم خواهند گرفت كه جزو میراث به خطر افتاده باشد، حال آنكه قرار است دادگستری اصفهان تا پایان مرداد ماه به این پرونده رسیدگی كند!
اوایل سال جاری مدیر سازمان جهانی یونسكو "كوجیرو ماسیرو" در دیدار از شهر اصفهان رسما نگرانی های یونسكو را تایید كرد و مراتب را به اطلاع ریاست جمهور رساند؛ در حالی كه كشور ما رسانه های پویایی چون سازمان صدا و سیما و روزنامه های كثیر الانتشار كم ندارد، رسانه‌هایی كه می توانند با آموزش و معرفی جنبه های ارزشمند هویت ملی و اسلامی كشورمان، افراد جامعه را به حفظ آنچه دیگر دست یافتنی نیست تشویق كنند و آنان را به پاسداری از این فرهنگ و تمدن دعوت كنند. حفظ تاریخ یك ملت تنها با عزم همان ملت شدنی است و شاید دولت ها تنها موظف به تدوین و اصلاح قوانین و آیین نامه ها مورد نیازی باشند كه در بردارنده تعریف جدید و فراگیر از حراست میراث فرهنگی و تاریخی كشورهستند.
در این برهه از تاریخ معاصر كه چشم جهانیان به كشور دوخته شده، اقدامات فرهنگی، بخصوص برای حفظ میراث ملی می تواند بسیار تعیین كننده باشد تا آنجا كه اگر دولت هزینه تعدیل برج جهان نما را تقبل كند، می توان این اقدام را جزو دستاوردهای مهم فرهنگی این دوره بشمار آورد.
ساختمان برج جهان نما كه در حال حاضر نا تمام است به ارتفاع 48 متر در جوار دروازه دولت و خیابان چهارباغ و در حریم حفاظتی میدان نقش جهان واقع شده است و ارتفاع بیش از 24 متر آن تعرض به حریم این میراث جهانی و نیز هویت بافت تاریخی اصفهان است. عملیات اجرایی این ساختمان از سال 1376 شروع شده و شورای شهر اصفهان هم كه بخوبی به ارزش واقعی تاریخی اصفهان واقف است تلاش قابل توجهی برای حل این مساله انجام نداده و چه بسا... میراثی كه به دست این شورا سپرده شده میراثی سنگین است و جای تاسف است كه در گزارش كمیته فنی یونسكو به اجلاس افریقای جنوبی، میدان نقش جهان ایران در به عنوان آثار در معرض خطر قرار داده شده معرفی شود! شاید اگر رای دادگاه به توقف عملیات اجرایی برج و تعدیل ارتفاع آن منجر شود، بتوان امیدوار بود كه گزارش كمیته فنی یونسكو در مورد ایران تعدیل شود و آنگاه سپردن بافت‌های با ارزش تاریخی در شهرها به مدیریت ویژه شهری مناطق مذبور، می تواند از اقدامات مشابه در شهرهای ایران جلوگیری كند.

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد