امیر فرجامي معاونت وقت وزیر مسکن و شهرسازی، اسفند ماه سال گذشته اعلام کرد از سال آینده به منظور ساخت و سازهای جدید بر اساس معماری ایرانی- اسلاميشوراهای سیما و منظر شهری در شهرهای بزرگ ایجاد ميشود. امیر فرجامي در گفتوگو با خبرگزاري مهر گفت: در سال آینده به منظور ساخت و سازهای جدید براساس معماری ایرانی- اسلامياقدامات لازم به عمل آمده، به نحوی که ایجاد شوراهای سیما و منظر شهری در شهرهای بزرگ در دستور کار قرار گرفته است. معاون وزیر مسکن و شهرسازی بیان کرد: ایجاد شوراهای سیما و منظر شهری جهت ساخت و سازهای جدید در سال آینده علاوه بر شهرهای بزرگ به شهرهای کوچکتر کشور نیز تسری ميیابد. وی عنوان کرد: تحقق ساخت و سازها براساس معماری «ایرانی – اسلامی» از سال آینده با هماهنگی وزارت مسکن و شهرسازی و از سوی سازمان نظام مهندسی ساختمان و نیز سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اجرایی ميشود.
اینروز ها معاون شهرسازی و معماری شهرداری یزد می گوید: با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری در زمینه معماری و شهرسازی اسلامی، شورای شهر یزد، شهرداری را مکلف کرد تا در این مسیر کار کند.
به گزارش ایسنا عباس دهقان اظهار کرد: از مرداد ماه سال قبل شهرداری یزد با مجتمع هنر و معماری دانشگاه یزد وارد مذاکره شد و در این راستا مقرر شد تا پژوهشکده معماری گلین، پژوهش معماری و شهرسازی اسلامی را انجام دهد که این موضوع باید در شورای شهر تصویب شود. وی ادامه داد: قرارداد با دانشگاه یزد در حال منعقد شدن است که امید است با تصویب شورای شهر و تایید آن، این کار که یک اقدام اساسی و مهم در سیما و منظر شهری محسوب میشود و تا کنون در معماری و شهرسازی انجام نشده است شروع شود. وی گفت: قطعا در معماری شهرسازی اسلامی علاوه بر حفظ ساختار سنتی شهر به شور و نشاط جوانان هم توجه خواهد شد به عبارت دیگر منطق معماری سنتی در منظرسازی و سیمای شهر رعایت شود و در این مسیر در عین این که به معماری سنتی پرداخته می شود، به روحیات جوانان نیز توجه شده تا سیمای شهری با نشاطی داشته باشیم.
بنا به پیشنهاد وزارت مسكن و شهرسازی و پیرو رهنمودهای مقام معظم رهبری در مورد ضرورت رعایت اصول و ارزش های اسلامی در طرح های شهرسازی و معماری و همچنین تأكید معظم له در بندهای 10 و 12 منشور اقامه نماز، قریب 15 سال پیش در تاریخ 2/7/1375 خورشیدی شورای عالی شهرسازی و معماری وقت کشور تصویب و مقرر نمود حوزه معاونت شهرسازي و معماري وزارت مسكن و شهرسازي مطالعه مستمر درباره شهرها و معماري اسلامي گذشته و حال ايران و جهان به منظور دسترسي به اصول و ارزشهاي حاكم بر ساختار آنها و تطبيق اين اصول با دانش نوين بشري و دستيابي به ارزش ها و اصول طراحي جديد شهري و معماري به انجام رساند و ظرف همان سال (1375) اصول و ضوابط طراحي شهري و همچنين اصول ضوابط معماري ساخت و ساز بناها براساس معيارها و ارزش هاي اسلامي با هدف رشد و اعتلاي طراحي شهري و معماري اسلامي و ايراني تهيه و به تصويب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران برسد....
اين اصول و ضوابط قرار بود پس از تصويب شوراي عالي شهرسازي از سوي كليه مهندسان مشاور و مهندسان داراي پروانه فعاليتهاي مهندسي در تهيه طرحهاي جامع، تفصيلي و هادي، تهيه طرحهاي شهرك سازي و طراحي بناها اعم از مسكوني، خدماتي، عمومي، اداري و تجاري لازمالرعايه باشد.
«پيروز حناچي» معاون شهرسازي و معماري وزارت مسكن و شهرسازي دولت وقت، در مصاحبهای که در آخرین روزهای تصدی امر با یک پایگاه اطلاع رسانی تحت عنوان «هويت، با ايجاد شهرهاي اسلامي باز نميگردد!» به طور ضمنی به ناموفق بودنش در این عرصه سخن گفت و پیچیدگیهای موضوع را بهانه قرار داد، در خبر دیگری نیز که همان زمان منتشر شد با عنوان «طرح شهر اسلامي به اهداف كاربردي نزديك نشد» از زبان «مليحه احمدي» معاون وقت امور طرحها و دبيرخانه شوراي عالي شهرسازي، خواندیم، «پيشبيني كارشناسان درباره نتايج مطالعات، هميشه درست نيست و گاهي كارشناسان در خلال مطالعه به نتايج ديگري نسبت به آنچه كه پيشبيني شده است، ميرسند.... هر چند اين طرح به طرحي كاربردي تبديل نشد اما مطالعهاي بنيادي براي تدريس در سطح دكتري به شمار ميآيد. نحوه مطالعه و منابع هر طرح در رسيدن به اهداف كاربردي بسيار موثر است با اين حال برخي طرحها جنبه كاربردي پيدا نميكنند.»....
ظاهرا 10 سال مطالعه و فعالیت در آن زمان برای دست یابی به نتایج کاربردی در عرصه شهر اسلامی و جامه عمل پوشاندن به تاکیدات مقام معظم رهبری کافی نبود و البته نتیجه عکس نیز حاصل شد! نهایتا چندان معلوم نشد قرار است سرنوشت این مصوبه به کجا بیانجامد....
نگاهی به تحولات تاریخی و درک عوامل تاثیر گذار بر آن این موضوع را شفاف میسازد که تا کنون شهر در هر مقطع تاریخی منطبق بر زمان و روح زمانه خویش بوده و با بهرهگیری از تفکر و دادههای علمی و دستاوردهای فنی عصر خود به حیات پویایی ادامه داده است؛ این یک واقعیت انکار ناپذیر است که عقاید و رویکردهای مذهبی در ایران عامل اصلی موثر بر تمامی شئون زندگی فردی و جمعی شهروندان، سازمان اجتماعی و سیاسی، کنش های فرهنگی و تاریخی و... شکل شهرهای آنها بوده است.
سوالی که بار دیگر از جانب بعضی منتقدان مطرح می شود این است که علارغم فعالیت هایی که اینروزها توسط گروهی از مدیران شهری در راستای تحقق بخشی به هویت ملی و اعتقادی صورت می گیرد مانند آنچه معاون شهرسازی و معماری شهرداری یزد عباس دهقان مطرح می کند و در ابتدای بحث بدان اشاره شد؛ آیا جهت گیری عمومی سایر گروه های دست اندرکار و بعضا بسیار تاثیر گزار در عرصه شکل دهی فضای مصنوع نیز در این راستا است؟
نگارنده بدون ارائه هر گونه قضاوت نظر خوانندگان را به نتایج داوری رقابتی که اخیرا در قالب مسابقه ای بین المللی برای طراحی مجتمع مسکونی – تجاری در مشهد برگزار شده (پیوند مرتبط) جلب می نماید.... آیا سیاستی جامع در راستای شکل گیری یک معماری ملی منشعب از ارزشهای فرهنگی و اعتقادی عمومی تعقیب می شود؟ آیا در جهت تدوین معیارهایی الزام آور در این راستا تلاشی صورت می گیرد؟ ...و بسیاری از این دست سوالات که چه بسا پاسخ به آنها آینده ای هویت مند و اصیل را برای معماری معاصر ایران رقم زند.
مطالب مرتبط:
«حفظ حريم» ويژگی معماری اسلامی كه معماری مدرن آنرا رعايت نمیكند
● در آرزوی یک شهر ایرانی-اسلامی
● دغدغه ای فراموش شده با عنوان «هويتبخشي به سیمای شهر»
● انتقاد سردبیر یک نشریه معماری از پردیس سینمایی پارک ملت
● پای صحبت حمید برومند: پتانسيل معماری ايرانی/اسلامی منشا شگفتیهای بسياری در معماری معاصر
● داراب دیبا: آوردن قيد اسلامی به معماری حالت سياسی میدهد!
● نمادگرایی در هنر و معماری اسلامی
● حکمت معماری اسلامی
● اسلامشهرهای تاریخی ایران، الگوی پایداری اجتماعی شهرهای فردا
● محمد نقیزاده: ماحصل در نظر گرفتن معنويت فضا بهطور كلی، بنای مقدس نخواهدبود.
● سيمون آيوازيان: در معنويت فضا مطابقت مبانی معماری با فرهنگ محل ضروری است.
● پای صحبت استاد غلامحسین مصطفوی؛ مسجد، نماد درخشان سیمای شهر اسلامی
● معماری ملی و هویت ایرانی
● آینده معماری ایران و نقش معماران
