:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
دوشنبه، ۵ تير ۱۳۹۶
:: English Section
P نگاه منتقد
ضرورت بازنگری ارگان های مدیریت شهری در الگوهای عملی سرزندگی شهری

Soheyl Karagah سهیل کارآگاهدیر زمانی نیست که شهرداری ها به عنوان متولی توسعه کیفی کارایی پارک ها، اقدام به تعریف کاربری هایی که برای شهروندان حامل نشاط و سرزندگی هستند، می کنند: بحث بر سر "سرزندگی" است. مفهومی که در ادبیات شهرسازی، تخصصی است؛ اما معنا و منظور آن را باید عموم شهرنشینان درک کنند. چرا که شهروندان عادی – بدون تجهیز به دانش شهری- نه تنها قابلیت درک جزئیات مربوط به آن را دارند، بلکه محوریت اصلی وجود و یا عدم وجود روح سرزنده شهری را تشکیل می دهند. چنان که بیشتر فرهنگ های مربوط به شهرسازی، سرزندگی را "مناسب برای زندگی و فراهم آورنده کیفیت زندگی مطلوب" تعریف می کنند.
نزدیک به سی سال است که مفهوم سرزندگی از علوم انسانی و اجتماعی وارد ادبیات طراحی شهری شده است. در این مدت، علاوه بر تدوین و تعریف سرزندگی شهری و ابعاد گوناگون آن، شاخص های فنی بسیاری توسط متخصصان شناسایی و تدوین شده است. در سطوح داخلی، کارشناسان شهرسازی، با ترجمه و تألیف یافته های خود، به شناخت هر چه بیشتر سرزندگی همت گمارده اند. صاحبنظران معماری و شهرسازی اسلامی نیز، با استخراج مؤلفه های نشاط بخش در شهرنشینی های گذشته، رنگ و بویی بومی به این مفهوم داده است.
دکتر کوروش گلکار، شهرساز و عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی، از محققین برجسته در این زمینه، سرزندگی شهری را مفهومی در حیطه طراحی شهری می داند و اعتقاد دارد که سرزندگی یکی از شانزده کیفیت طراحی شهری تلقی می شود. کیفیت های دیگر مفاهیمی نظیر خوانایی و انعطاف پذیری، تشکیل می دهند. البته بسیاری از عناوینی که گلکار به عنوان بدنه طراحی شهری معرفی می کند، در برنامه ریزی برای شهر و یا دانش اجتماعی که مستقیما با حقوق شهری مرتبط هستند، جایگاه به خصوص خود را دارا هستند.
در مجموع، وجود نور، رنگ، آب، فضای سبز، تفریحات، تنوع کالبدی، حفظ کیفیت های محیطی، توجه به اقشار مختلف کاربران و ... از کیفیت های مطرح در مورد سرزندگی هستند.
سرزندگی بحث جدیدی در طراحی شهری نیست. اما تشویق و الزام به رعایت اصول آن در طرح های حوزه شهرسازی در ایران، سابقه چندانی ندارد. هنوز هم بسیاری از ارگان های ذیصلاح در امور شهر با این مفهوم بیگانه هستند. بررسی ها نشان می دهد که بسیاری از پروژه های کلان شهری در چند دهه گذشته که مورد استقبال شهروندان قرار نگرفته اند، دارای اشکالاتی است که با شاخص های سرزندگی، تطابق زیادی دارد.
رعایت اصول سرزندگی در شهرهای امروز، بیشتر به اقدام شهرداری ها در ایجاد کاربری های کالبدی مجزا در دل فضاهای شهری – نظیر اتاق های بازی و فرهنگسراها- و یا آذین بندی موقت برای جشن ها و مراسمات ملی و دینی خلاصه می شود. بنا بر آنچه که در شهرها مشاهده می شود، اصول اجرایی فعلی سرزندگی، تابع عملکردهای سنتی سازمان ها، محدودیت های مالی و تکرار الگوهای محافظه کارانه بصری است. این در حالیست که کارشناسان سرزندگی، خلاقیت و جسارت و مشارکت های مردمی را در تحقق هدف سرزندگی برای طرح های مربوطه، ضروری می دانند.
آبنمای موزیکال سبزه میدان شهر قزوین است. منبع: نشریه پیامشهر، شماره 196
پلاکاردها و پارچه های رنگی، بهره گیری از الگوهای بومی هنر (نظیر خطاطی و مینیاتور و طرح های اسلیمی) و یادمان های موقت بزرگان، اگرچه عزم بانیان را برای ایجاد نشاط عمومی، به اثبات می رساند، اما ایجاد اصولی سرزندگی، نیازمند مطالعات اجتماعی در حوزه انسان و بوم، نیز پیش بینی در برنامه های تخصصی فرادست شهری می باشد.

منبع: گلکار، کوروش، نشاط و سرزندگی در شهر به کمک طراحی شهری، نشریه شهرنگار، شماره 39، بهمن 1385

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد