:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
جمعه، ۳ آذر ۱۳۹۶
:: English Section
P نگاه منتقد
شهر تو را میطلبد...

چه چیزهایی در محیط شما وجود دارد که به واسطه آن احساس غرور می کنید؟ احساس شما در مورد خود و محیط پیرامون خود چیست ؟ آيا مكان هويت مند يعني مكان خوانا و در نتیجه اجتماع پذیر؟ هر فرد آدمی مایل است به اینکه هویت خاصی داشته باشد و در جامعه به واسطه این هویت حضوری فعال و موثر ایفا کند. بخش عمده‌ای از تعاملات ما در فضای شهری رقم مي‌خورد. هرجامعه معمولاً براصالت هويت اجتماعی خويش تاكيد دارد و تلاش مي كند اين مشخصه ها را حفظ و ازآن دفاع كند. دستيابی به يك جامعه پيشرو منوط به داشتن شهرهایی متناسب با روحیات شهروندانش است. لذا ضروری است تا برای بسط و توسعه اجتماع پذیری شهر در مدل شهرسازی و معماری اسلامی كارهای تحقيقاتی گسترده‌ای صورت گيرد. شهر تبریز با دارا بودن سابقه تاريخی و بافت شهری مناسب، مي‌تواند يكی از شهرهای پيشرو در اين زمينه باشد. یک شهر دارای يك روح غالب جمعي است كه در تمام اجزا‌ آن جاری است و نمي‌توان شهر را بدون آن متصور بود. بدیهی است که نمادها و ارزش های نظام جامعه پذیری از طریق نظام فرهنگی و هویتی تامین می گردد و از سوی دیگر نظام جامعه پذیری به انتقال و ماندگاری ارزش ها، هنجارها و آداب و رسوم جامعه یاری می رساند. از طریق جامعه پذیری، هویت ملی یک شهر به نسل های بعدی آن منتقل می شود. انسان موجودی اجتماعی است كه مطلوب و كمال وی زندگی به شكل جمعی می باشد. یک شهر جامعه پذير، میتواند مجموعه ای از راهبردها را مقابل انسان قرار داده و مقدمات زندگي جمعی وی را فراهم کند. فی الواقع، مهمترين مشخصه فضای عمومی شهری، مطابق معاني لغوی و كاركردی آن، قابليت استفاده جمعی و همگاني مي باشد. لذا فضای عمومی شهری لازم است بستر ارتباط و استفاده جمعی شهروندان باشد. فضای عمومی شهری هنگامی تعريف پيدا مي كند كه به افزايش فرصت تعامل جمعی كمك نمايد و بتواند باعث گردهم آمدن و ارتباط جمعی شهروندان گردد. بنابراين جامعه پذيری معماری آنچنان اهميتی در طراحی فضاهای عمومی شهری دارد كه بدون وجود اين مشخصه نمي توان نام فضای عمومی را بر آن نهاد. جامعه پذيری معماری دستاوردی مهم در راستای زندگی اجتماعی انسان دارد كه آن عبارت است از: افزايش هويت جمعي در یک شهر و در نتیجه ارتقاء روحيه همبستگی، افزايش حس تعلق به مكان و بهبود امنيت عمومی. چرا که از بین رفتن هویت یک شهر و کاهش همبستگی های اجتماعی در آن میتواند موجب افول کیفیت شهر و همچنین کاهش حضور فعال و تاثیرگذار افراد در یک شهر گردد. اگر به سبك شهرسازی و معماری اسلامی نگاه كنيم متوجه خواهيم شد كه شهر در واقع فضايی است كه انسان‌ها را برای رشد و كمال آماده مي‌كند. شهر اسلامی فضايی به هم پيوسته است؛ مردم در كنار هم هستند. از عوامل هویتی و جامعه پذیری مهم در یک شهر اسلامی نقش مساجد و مکان های مذهبی است. مکان های مذهبی نهادی هستند نه تنها با كاركردهاي ديني بلکه فرهنگی، اجتماعی. به گونه ای که در شهر اسلامی/ایرانی مسجد در راس امور قرار گرفته و نقش مهمی را در تعاملات بین انسان ها با یکدیگر و شهر ایفا میکنند. در حالی كه اگر به سبك شهرسازی غربی نگاه كنيم متوجه میشویم كه بانك‌ها و دفاتر تجاری در مركزيت شهر قرار دارند که نمودی است از اهميت سرمايه در نظام سرمايه داری غرب. اگر شهر و معماری آن در بحث اجتماعی شدن مغایر با روحیات و هویت ساکنین عمل کند و به دلیل نداشتن و یا از بین رفت زیرساخت های مناسب قادر نباشد که فرآیند اجتماعی شدن شهروندان را تضمین کند، آنگاه آسیب ها و ناهنجاری های این مساله در قواعد اجتماعی ظاهر می شود. بی شک یک شهر خوانا و هویت مند، شهری خواهد بود که موجب رشد و ترقی شهروندانش میگردد. از این رو، امروزه با افزايش فردگرايی، توجه به محيط کالبدی به عنوان محمل انسان های همجوار، در جهت نزديکتر کردن آنان به يکديگر و جبران بخشی از تعاملات اجتماعی از دست رفته جاری در بناها و بافتهای معماری و شهری گذشته، اهميت بيشتری يافته است. شهر تبریز دارای ظرفیت های بالای فرهنگی و هویتی است که توجه به این ظرفیت ها میتواند نقش اساسی در تعاملات شهروندان و رشد هرچه بیشتر جامعه پذیری شهر گردد. فراموش نکنیم شهر حضور را ما را میطلبد واین کهن شهر با وجود ساکنین خود است که میتواند به حیات خویش ادامه دهد.
سال‌ها دل طلب جام جم از ما می‌کرد / وان چه خود داشت ز بیگانه تمنا می‌کرد
گوهری کز صدف کون و مکان بیرون است / طلب از گمشدگان لب دریا می‌کرد

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد
 مسترکلاس تخصصی ژورنالیسم در حوزه شهر و معماری