:: صفحه‌ی اول     :: درباره‌ی ما     :: تماس با ما
دوشنبه، ۳۰ مرداد ۱۳۹۶
:: English Section
P نگاه منتقد
تجزیه وزارت راه و شهرسازی، باید ها و نباید ها

تفکیک مجدد وزارت‌ راه‌وشهرسازی حتی در میان حامیان دولت هم انتقادات بسیاری را به همراه داشته است.
اگرچه ادغام دو وزارت مسکن و شهرسازی و وزارت ر اه و ترابری از ابتدا یک اشتباه و حرکت غیرکارشناسی بود، اما پس از ۶ سال، تجزیه راه و شهرسازی اشتباهی دوچندان است. شاید لازم به تاکید مجدد است که انفکاک وزارت راه و شهرسازی به دو وزارت قبلی اشتباهش بسیار بیشتر از ادغام قبلی‌شان است و این کار تنها موجب می‌شود به‌جای حل آسیب‌های داخلی این مساله، صورتش را پاک کنیم!
ادغام خلق الساعه در ایام گذشته اگر چه شاید بمنظور کوچکتر کردن دولت بیان میشد اما بواسطه اینکه نظام اداری ما عموما ریشه در نظام گذشته داشته وچارچوبه های قانونی خود را دارد لذا ادغام ها نظم سیستمی را بهم زده وبعلت حجم نوع کار رویه سیستمی کشور را با چالش بیشتر روبرو میکند همانگونه که حذف ویا ادغام سازمان مدیریت باعث شد لذا تفکیک موضوعی بنوعی باعث ایجاد یک نظام تنفس گاهی درچرخه اداری کشور شده وروند کار سرعت مناسبتری خواهد داشت هرچند که از مضرات تفکیک میتوان به افزایش حجم بدنه دولت نیز اشاره داشت.
تبعات تفکیک:
تفکیک تبعات آن می‌تواند همه اهداف و برنامه‌های 4 سال گذشته در نظام شهرسازی و تعادل‌بخشی به جمعیت و فعالیت در پهنه جغرافیایی کشور را از «ریل» خارج کند.
پایان شهرسازی ریل پایه:
مهم‌ترین برنامه وزارت راه و شهرسازی در مقطع فعلی که سنگ بنای آن حدود دو سال پیش گذاشته شد، اجرای سیاست «شهرسازی ریل‌پایه» است. بر اساس این سیاست، «شبکه حمل و نقل ریلی» چه در درون شهرهای بزرگ و چه در فاصله بین شهرها، در خدمت «مولفه‌های شهرسازی» قرار می‌گیرد به این معنا که وزارت راه و شهرسازی با استفاده از امتیاز در دست داشتن اهرم‌‌های سیاست‌گذاری هر دو حوزه به‌صورت همزمان، شهرهای موجود به‌خصوص مناطق شهری بکر و مستعد جذب جمعیت را از طریق تجهیز به حمل و نقل ریلی، سکونت‌پذیر کند. با تفکیک این دو وزراتخانه می توان انتظار داشت که شهرسازی ریل پایه نیز به محاق برود.
آسیب بازار مسکن:
آسیب دیگر که مستقیم متوجه بخش مسکن می‌شود، «تاخیر در بروز رونق ناشی از جو روانی تجزیه وزارتی» خواهد بود. تجربه تغییر ساختار وزارتخانه‌ها در دوره قبل- ادغام- نشان می‌دهد: در جریان تغییر ساختار که می‌تواند فرآیند اجرای کامل آن، سال‌ها به طول بینجامد، بی‌عملی در مدیران تحت تاثیر صبر و انتظار برای اعلام چارت جدید، افزایش پیدا می‌کند. در این دوره، با توجه به مقطع حساس بازار مسکن –حالت میانه رکود و رونق- این بخش نیازمند مراقبت دقیق نسبت به حسن اجرای سیاست‌های محرک است. بنابراین هر نوع تغییر شدید اداری در ساختار سیاست‌گذاری بخش مسکن که تجزیه وزارت راه و شهرسازی از جمله آن است، به بخش آسیب خواهد زد.
متاسفانه یکی از ایرادات وارده به این ادغام آن است که ما این وزارتخانه را از دو نگاه کالبد محض راه و مسکن می بینیم که به نظر می‌رسد فیزیک این دو کمترین وظیفه وزارت راه و شهرسازی است؛ مهم‌ترین مقوله و ماموریت این وزارت، پندار و کردار ترکیبی حمل و نقلی و شهرسازی است نه صرفا ساخت و نگهداری راه و مسکن!
در مقطع زمانی فعلی، حقوق شهروندی، ارتقای کیفیت زندگی مردم، ارزش‌دهی به هویت ایرانی و تحقق طرح ایرانشهری، مهم‌ترین مساله دولت و وزارت راه و شهرسازی است.
راحت بودن یا درست بودن:
تفکیک ساده ترین کار است ولی چقدر میتواند در روند بهبود شرایط موجود و پهنه دولتی موثر باشد؟
کاهش بدنه دولتی به نفع کشور است یا ب ضرر؟
تفکیک راحت تر بوده و مسلما با روند قبلی ادامه خواهد یافت ولی انچه مدنظر هست بی نظمی جدیدتر هست که اگر به اصلاح ساختاری پرداخته شود ب مراتب عواقب کمتر و ارزان تری را در پی خواهد داشت. تفکیک باید به صورتی باشد که وزارت مسکن پاسخگوی مشکلات این حوزه باشد در بیشتر کشورهای جهان شهرسازی، مدیریت شهری و مسکن در قالب یک وزارتخانه هستند
در تفکیک وزارت راه و شهرسازی باید چهار اصل ساده‌سازی، سبک‌سازی ، شفاف‌سازی و روان‌سازی رعایت شود
اینکه در طراحی شهری و شهرسازی هیچ توجهی به سیستم حمل و نقل بار و مسافر شهری وحومه شهری بکنیم، مهم نبوده؛ اینکه پایانه‌ها کجای شهر باشند وارتباطشان با قطار شهری و بیرونی و فرودگاه و بندر و.. چگونه باشد مهم نبوده..
اینکه مبادی ورودی و خروجی شهر چه اتفاقی برایش بیفتد مهم نبود؛ چون می‌گفتند اینجا وظیفه 🔶راه هست آنجا وظیفه 🔶شهرسازی است؛ اینکه هویت راه‌های تاریخی، بناهای تاریخی که نشانه‌های مدنیت ایران باستان بوده چه بلایی سرش بیاد مهم نیست!
اینکه هدف از ایجاد راه فقط رساندن مردم از مبدا به مقصد نیست، بلکه لذت بردن از بودن در راه هست مهم نبود و صدها مهم نبودن‌های دیگر که در نهایت منجر به رنج شهروندان می‌شود!
سوال مهم در ارتباط با همین نبودن‌ها و همین تفکیک‌ها این است که چرا به شرافت انسان‌ها در بعد ارتقای کیفیت زندگی شهری حداقل در همین دو بخش حمل و نقل و سیاست شهری یا شهرسازی آن طور که باید توجه نمی‌شود؟
واقعیت آن است که این دیدگاه‌ها و نگاه‌های مشترک با مدیریت یکپارچه همزمان با اصلاح ساختار درونی بهبودپیدا می‌کند نه با جداسازی و تفکیک!
ارایه راهکار:
باید تفکر کلان در ساختار سازمانی اصلاح شود و سازمان ها از جزیره ای ب سمت سیستماتیک شدن بروند.د.در این موضوع هیچ شکی نیست ولی هنگام اجرا مشکل داریم. به نظرم تفکیک بهتر است زیرا مشترکات این دو بخش اندک است و از ابتدا نیز ادغام اشتباه بود.تفکیک وزارت راه و شهرسازی هر چند هزینه بر خواهد بود اما به هر حال برای جلوگیری از زیان‌های بیشتر ضروری است


براین اساس، شهرسازی مبتنی بر پایه حمل و نقل مثل شهرسازی «ریل پایه» و اجرای «طرح جامع حمل و نقل» مبتنی بر «حقوق شهروندی ساکنان آبادی‌ها» باعث ارتقای کیفیت زندگی شهروندی می‌شود. در حوزه راه و شهرسازی معاون راهسازی و مدیرکل اداره راه زمانی قرار بود راهی ساخته شود نکته مهم این بود که از شهر دور باشد؛ فقط کاربران راه مهم بود؛ اینکه شهری با احداث کمربندی از رونق اقتصادی و کیفیت زندگی عادی شهری خود بازماند مهم نبو. همچنین وقتی برای احداث ایستگاه راه‌آهن برنامه‌ریزی میشد مهم این بود که ایستگاه در یک جایی از شهر، حالا هرچه نزدیک‌تر و کم هزینه‌تر بهتر، احداث شود؛ اینکه مردم از شهر چگونه به آنجا می‌رسند مهم نبود؛ اینکه فرودگاه امام خمینی(ره) را در فاصله ٣٠ کیلومتری پایتخت احداث شد و موضوع جابه جایی مردم شهر تا آنجا مهم نبود..

P تبلیغات
دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات در رشته کارشناسی ارشد شهرسازی دانشجو می پذیرد
 مسترکلاس تخصصی ژورنالیسم در حوزه شهر و معماری